Medikal işleme; protez, implant, cerrahi alet ve tıbbi ekipman bileşenlerinin talaşlı imalat yöntemleriyle üretilmesini ifade eder. CAD/CAM yazılımı burada özel bir konuma sahiptir: Kullanımının bir ISO 13485 kalite sisteminde devreye alınmadan önce doğrulanması (valide edilmesi) ve yıllar sonra bile hangi parça için hangi program sürümünün kullanıldığını tespit etmeye imkan tanıması gerekir. İşte bu gereksinimleri seçim kriterlerine dönüştürmenin yolları.
Medikal sektörün tasarım ve üretimden beklentileri
Her şeyin arşivlenmesini zorunlu kılan yasal çerçeve
26 Mayıs 2021’den bu yana (AB) 2017/745 sayılı Tıbbi Cihaz Tüzüğü (MDR), tıbbi cihazların piyasaya arzını düzenlemektedir. Üretici, teknik dokümantasyonu ilgili son cihazın piyasaya sürülmesinden sonra en az on yıl boyunca, implante edilebilir cihazlar için ise on beş yıl boyunca yetkili makamların incelemesine hazır bulundurmalıdır. Mevzuat ayrıca Avrupa Eudamed veri tabanına kaydedilen Benzersiz Cihaz Tanımlayıcısı (UDI) sistemini getirmektedir.
Hassas talaşlı imalat fason üreticisi, tüzük anlamında doğrudan ‘üretici’ statüsünde değildir. Ancak müşterileri bu yükümlülüklerin önemli bir kısmını fason üreticiye aktarır: teknik resim revizyonu, malzeme sertifikaları, kontrol kayıtları.
Yazılımlarınızı da kapsayan bir standart
ISO 13485:2016 sertifikasyonu yasal bir zorunluluk olmasa da sektördeki ana yükleniciler tarafından sıklıkla talep edilir. Standardın 2016 revizyonu, kalite sisteminde, üretimde ve ölçümde kullanılan yazılımların doğrulanmasını (validasyonunu) zorunlu kılar (Madde 4.1.6, 7.5.6 ve 7.6): İlk kullanımdan önce ve her değişiklikten sonra, riskle orantılı bir çabayla. Üstelik LNE bu gereksinime özel eğitimler düzenlemektedir.
Sıkça kafa karışıklığına yol açan bir noktayı netleştirmekte fayda var: Doğrulama (validasyon), yazılımın kendi kuruluşunuz içindeki kullanım biçimini kapsar. Standart, bir şirketin kalite sistemini denetler; dolayısıyla ‘ISO 13485 sertifikalı’ bir CAD/CAM yazılımı diye bir şey yoktur. Yazılımın kullanım amacını tanımlamak, olası aksaklıkların parça üzerindeki risklerini değerlendirmek, ilgili senaryoları test etmek ve kayıtları saklamak sizin sorumluluğunuzdadır. ISO/TR 80002-2 kılavuzu bu süreci ayrıntılarıyla açıklamaktadır.
Tezgah programlarını oluşturan bir CAD/CAM yazılımı bu kapsama girer. Yazılımı seçmek, aynı zamanda neyi doğrulamanız ve sonrasında neyi yeniden doğrulamanız gerekeceğini de belirlemektir.
Tek parçadan seri üretime kadar yüksek gereksinimli parçalar
Medikal sektör, tek bir hasta için işlenen özel bir implanttan binlerce adet üretilen bileşenlere kadar uzanır. Geometriler karmaşık, malzemeler pahalıdır; 5 eksen işleme merkezleri ve MillTurn tipi torna-freze tezgahları artık bu atölyelerde standart haline gelmiştir.
Medikal işlemeye uygun bir CAD/CAM yazılımı seçmek için altı kriter
1. Birbirine entegre ve ilişkisel CAD ve CAM
Bir müşteri toleransı değiştirdiğinde, CAM ayrı çalışıyorsa veriyi yeniden içe aktarmak, yeniden programlamak ve tekrar kontrol etmek gerekir; bu da eski revizyonu işleme riskini doğurur. CAD/CAM yazılımı TopSolid’Cam’de CAD ve CAM modülleri parametrik ve ilişkiseldir (assosiyatif): İşleme operasyonları modeldeki değişikliği doğrudan takip eder ve parçadaki revizyonlar PDM üzerinden yönetilir.
Demolarda deneyin: Daha önce programlanmış bir parçadaki bir ölçüyü değiştirin ve nelerin kendiliğinden güncellendiğini görün.
2. Geçmişi on beş yıl boyunca saklayan entegre PDM
On beş yıl; birden fazla iş istasyonu, yazılım sürümü ve çalışan nesli demektir. Paylaşımlı bir dosya sunucusu böylesine uzun bir süreye uyum sağlamakta yetersiz kalır. Doğru kriter, tasarım ve üretim ortamına entegre olan, her dokümanı sürümlendiren ve kimin neyi onayladığını kaydeden bir PDM sistemidir.
Tours’da özellikle ultrason cihazları için problar tasarlayıp üreten VERMON tam olarak bu yolu seçti. Şirket, günümüzde on binlerce modeli başarıyla yöneten entegre PDM özelliği başta olmak üzere birçok avantajı nedeniyle TopSolid’i tercih etti.
“PDM, bugün tasarım faaliyetlerimizin merkezinde yer alan kilit bir unsurdur.”
Christophe Notard, VERMON Proje Yönetim Ofisi Müdürü
>>> Ayrıca okuyun – Çok müşterili fason üretim: İzlenebilirlik konusundaki kritik soru işaretleri
3. Parçaların hassasiyetine uygun programlama ve simülasyon
Titanyum alaşımlı bir parçanın ıskartaya çıkması, tezgâh süresi kadar malzeme maliyeti açısından da büyük bir kayıptır. Yazılım, atölyedeki tüm CNC işleme süreçlerini kapsamalı ve gerçek makineyi eksiksiz simüle edebilmelidir.
- İşleme yöntemleri: TopSolid’Cam; 2 eksenden 5 eksene kadar pozisyonlamalı veya sürekli frezeleme, tornalama ve kayar otomat (kayar kafa) işlemlerini destekler.
- Müşteri verileri: STEP, IGES, Parasolid formatlarını ve başlıca CAD yazılımlarının tescilli formatlarını okur; toleransları ve yüzey kalitesi verilerini (PMI) içeri aktarır.
- Simülasyon: Çarpışma kontrolleri de dahil olmak üzere, atölyedeki makinenin alt programlarıyla ISO kodunu simüle etmeye kadar uzanan üç seviyeli simülasyon sunar.
4. Teknik resim ve parçayla bağlantılı kalite kontrol
TopSolid’Inspection doğrudan teknik resim üzerinden çalışır: Ölçüler karakter tanıma yoluyla otomatik olarak balonlanır, ardından ölçümler tablete girilir veya üç boyutlu ölçüm cihazından (CMM) aktarılır. Yazılım seri numaralarını yönetir, kontrolörleri ve ölçüm cihazlarını takip eder, Cp ve Cpk değerlerini hesaplar ve özelleştirilebilir FAI raporları oluşturur.
5. Üretim yönetiminde parti bazında uçtan uca izlenebilirlik
Bir malzeme partisinde sorun çıktığında, bu partiyle üretilen parçaları ve teslim edilen müşterileri listelemek ne kadar zamanınızı alır? Özellikle medikal sektörü hedefleyen TopSolid’Erp; satın alma, stok, üretim ve satış genelinde partilerin, seri numaralarının ve malzeme sertifikalarının izlenebilirliğini sağlar. Kalite modülü; FAI, uygunsuzluklar, düzeltici faaliyetler ve sapma izinlerini kapsar.
Özellikle medikal sektörü hedefleyen TopSolid’Erp; satın alma, stok, üretim ve satış genelinde partilerin ve seri numaralarının izlenebilirliğini sağlar. Malzeme sertifikası ilgili mal kabul işlemiyle ilişkilendirilir ve üzerindeki veriler birer arama kriteri haline gelir: sertifika numarası, döküm numarası, malzeme parti numarası. Kalite modülü ise FAI, uygunsuzluklar, düzeltici faaliyetler ve şartlı kabul/sapma izinlerini eksiksiz yönetir.
6. Validasyonu ve güncellemeleri kolaylaştıran bir yazılım üreticisi
Her güncelleme yeniden bir doğrulama (revalidasyon) gerektirir. Sözleşme imzalamadan önce sürüm tarihlerinin önceden duyurulup duyurulmadığını (TopSolid bir TopSolid’Update takvimi yayınlar), geliştirmelerin testlerinizi hedefleyecek kadar ayrıntılı açıklanıp açıklanmadığını ve ekiplerinizi kimin eğiteceğini sorun. Unutmayın: Sürece dahil edilen her yeni yazılım, doğrulanması gereken ilave bir yazılım demektir. Aynı verileri paylaşan entegre bir yazılım paketi, kalifiye edilmesi gereken arayüzlerin sayısını azaltır.
Kalite, uyumluluk, verimlilik: Günlük işleyişte neler değişiyor?
Kalite açısından, işleme programı doğrudan sürümlendirilmiş modele bağlı kaldığından, parça her zaman onaylanmış revizyon üzerinden işlenir.
Uyumluluk açısından, bir seri numarasını seçen bir denetçi; e-postalardan geçmişi aramaya gerek kalmadan tek bir sorguyla teknik resim revizyonuna, kullanılan programa, malzeme partisine ve kontrol raporuna anında ulaşabilir.
Verimlilik açısından, TopSolid’Cam operasyonları sık kullanılanlara eklemeyi, işleme adımlarını bir parçadan diğerine kopyalamayı ve operasyon makroları uygulamayı mümkün kılar; böylece başarısı kanıtlanmış stratejiler benzer parçalarda kolaylıkla tekrar kullanılır.
Mevzuata uyumluluk temelde kalite yönetim sisteminin sorumluluğundadır: Yazılım kanıtları sunar, kuruluş ise bunları yönetir. Daha fazlasını keşfetmek için medikal sektöre yönelik CAD/CAM işleme yazılımımızı inceleyin.
| Medikal sektörü için parça mı üretiyorsunuz? Uzmanlarımız, müşteri modelinden kontrol raporuna kadar tüm üretim zincirinizi analiz eder ve izlenebilirlikteki kopuklukları tespit eder. Bizimle iletişime geçin veya demo talep edin. |
Medikal işleme hakkında sık sorulan sorular
ISO 13485 belgelendirmesi zorunlu mudur?
Hayır, ISO standardın belgelendirme gerektirmediğini belirtmektedir. Ancak tıbbi cihaz üreticileri tedarikçilerinden bu sertifikayı sıklıkla talep etmektedir.
Medikal işleme nedir?
Genellikle CNC tezgahlarda, talaşlı imalat yöntemleriyle sağlık sektörüne yönelik parçaların üretilmesidir: protezler, implantlar, cerrahi aletler ve tıbbi cihaz bileşenleri. Yüksek hassasiyeti ve tıbbi cihaz mevzuatından doğan zorunlu izlenebilirlik süreçlerini bir araya getirir.
CAD/CAM yazılımını ISO 13485’e göre doğrulamak (valide etmek) gerekir mi?
Evet, üretimde kullanıldığı andan itibaren bu validasyon yazılımı kullanan işletmenin sorumluluğundadır. Bu süreç, aracın kullanım amacınızı karşıladığını kanıtlamaktan ibarettir: Kullanım amacının tanımlanması, risklerin değerlendirilmesi, senaryoların test edilmesi ve kayıtların saklanması. İlk kullanımdan önce ve ürün riskine göre orantılı bir çabayla her değişiklikten sonra gerçekleştirilir. IEC 62304 burada geçerli değildir: Bu standart, bizzat tıbbi cihaz olan veya bir tıbbi cihazın parçası durumundaki yazılımları kapsar.
Bir tıbbi cihazın dokümantasyonu ne kadar süreyle saklanmalıdır?
(AB) 2017/745 sayılı Tüzüğe göre, ilgili son cihazın piyasaya sürülmesinden sonra en az on yıl, implante edilebilir cihazlar için ise en az on beş yıl süreyle saklanmalıdır.